Een Nederlander arriveert in Amerika.......
of: Wat komt er over je heen als je daar gaat wonen?


"Liefdewerk/oudpapier": Om te beginnen: de aanhef deugt niet. Amerika is een groot land en wij, Maartje en ik, zijn verhuisd naar een deel daarvan: Florida. Meer specifiek, Zuid Florida. Ik heb m'n hele leven geroepen nooit te generaliseren, dus maak ik me daaraan zelf ook niet  schuldig. Voor alle duidelijkheid dus: wat hier volgt is een bloemlezing van onze bevindingen en ervaringen in dat ene deel van de Verenigde Staten. Het is geen leidraad voor Nederlandse emigranten naar Oregon of Iowa, want daar gelden andere regels. Bovendien (1) is dit "liefdewerk/oud papier" dus niemand kan me de beperking van mijn relaas kwalijk nemen. Bovendien (2), ik heb niet de illusie dat  het ooit ergens anders wordt gepubliceerd dan in 't Krantje dus de geografische beperking is geen probleem. Maar terzake.

Alleen maar luieren: Het onderstaande beschrijft wat destijds (verleden jaar) van toepassing was op een echtpaar, waarvan tenminste de echtgenoot moest werken voor de kost, om te blijven leven en om op beperkte schaal te kunnen deelnemen aan alle geneugten die het Zuidelijk deel van deze staat heeft te bieden. Een groot aantal zaken is
vanzelfsprekend ook van toepassing op die categorie fortuinlijke Nederlanders die het zich kan veroorloven om hier alleen maar te luieren, inbegrepen het spelen van golf, maar die laat ik buiten beschouwing. Niet omdat ik ze onderschat of ondergeschikt vind, maar ze missen de stress en de tijdsdruk van de loonslaaf. . Ze worden allemaal beantwoord, maar of u daar blij mee zult zijn...)

"Waar begin je aan op jouw leeftijd": In maart 1999 werd de Martinair organisatie geïnformeerd dat ondergetekende zijn loopbaan wilde continueren bij haar vestiging in Boca Raton en dat de directie daarmee instemde. Je krijgt dan een schakering van reacties. Sommigen vragen zich bezorgd af of je hersens bij de laatste stoelgang zijn verdwenen, anderen vragen zich af waar je in 's hemelsnaam nog aan begint op jouw leeftijd (?), weer anderen zeggen dat ze het leuk voor je vinden, zonder echt te weten waarom ze dat vinden en iedereen zegt dat men onmiddellijk langs komt. (Het werken voor een luchtvaartmaatschappij, met gemakkelijke reisfaciliteiten, kan een aanzienlijk risicofactor zijn.)

Les 1: Geef iedereen gelijk (vanaf dat ogenblik heb je namelijk geen minuut meer over om futiele dingen te verklaren en ik heb daar toch een hekel aan), zeg tegen iedereen dat hij/zij/men allemaal van harte welkom is, maar alleen nadat men ruim van te voren heeft kenbaar gemaakt wanneer men zich dat weerzien zou voorstellen. 

Houdt rekening met de "gevaren-periode":

Les 2: Spreidt die bezoeken met forse tussenpozen, uit louter zelfbehoud. Houdt rekening met de "gevarenperiode". Najaar tot laat voorjaar. Tot troost, slechts een klein deel van de volkstam die heeft aangekondigd om je leven vermeend op te vrolijken met hun aanwezigheid, doet dat werkelijk ook en dat zijn dan gelukkig ook nog de mensen die je echt weer eens wilt zien. 

Les 3: (Echt belangrijk.) Zorg voor optimale informatie en voorlichting over de financiële consequenties van je verhuizing naar de Verenigde Staten: dienstverband, salariëring, belasting situatie, vergelijking van kosten van levensonderhoud, etc. Wij hebben dat gelukkig gedaan en dat heeft het aantal verrassingen beperkt. Bestaande en toekomstige daken boven onze hoofden: Onze eerste vraagstukken waren: wat doen we met ons huis in Nederland, hoe/waar gaan we wonen in Florida en hoe geeft de Amerikaanse overheid ons toestemming om te werken? Voor wat betreft de bestaande en toekomstige daken boven onze hoofden, we hadden daarover al snel besloten. Het (toch al te grote) huis in Overveen ging de verkoop in en we wilden een huis kopen halverwege Boca Raton (mijn werkplek) en Miami Airport (Maartje's eventuele terrein van aktie). Ft.Lauderdale leek een logische keuze en, hoewel we daar veelvuldig op vakantie waren geweest, stellen de specifieke hoedanigheden van toerist en bewoner natuurlijk totaal andere eisen. Daar eigen aanschouwing/ervaring de enige manier is om goede resultaten te bereiken, zijn we in april een dag of vijf naar Florida gegaan, voor overleg op kantoor en op zoek naar een huis. 

Ik moet nog altijd eens horen hoe je van Hendrikus Fred wordt:  

Les 4: Zeker als je niet veel tijd hebt om achter huizen aan te gaan en je moet veel, zoals in ons geval, op afstand  verder regelen, zorg dan dat je een makelaar krijgt waarmee je je echt comfortabel voelt en waarin je vertrouwen hebt. Wij hebben dat geluk gehad in de persoon van Fred (Hendrikus volgens zijn geboorteakte) Eekhof. (Ik moet nog altijd eens horen hoe je van Hendrikus Fred wordt.) Een man die zijn gewicht in goud waard is. Fred is niet zo groot, maar compenseert dat in de rondte, dus toch nog een hoop goudwaarde. Hij heeft ons eerst een middag ter orientatie rondgereden, waarbij je enerzijds veel, maar tegelijkertijd niets ziet (kent u dat gevoel ook?) en is de dag daarna met Maartje op stap gegaan langs diverse huizen. Fred's grote ver-dienste is geweest dat hij op de een af andere manier aanvoelde wat wij (Maartje) wilde(n) -ik kan alleen zeggen of iets mooi of lelijk vind als ik het zie- en dat hij niets opdrong.

Dat huis in Plantation: Toen ik na mijn kantoordag 's avonds in ons hotel aankwam, trof ik daar een afgematte echtenote, gezeten op het bed, met verwarde Donald-Duck-ogen starend naar en bladerend door allerlei folders van huizen. Na een glas wijn (of twee, het gaat zo ongemerkt soms) en wat voorzichtig gevraag mijnerzijds, bleek dat één huis er eigenlijk wel uitsprong in Mrs. D's rapportage. Dus Fred gebeld en gevraagd of we de volgende dag samen nog eens konden kijken. Dat kon. Maartje werd steeds enthousiaster en dus besloten we om dat huis in  Plantation te kopen.  

Les 5: Ik wil niet pretenderen dat dit de manier van huizen kopen is, maar ik heb het grote geluk dat ik met een vrouw ben getrouwd die een soort extra zintuig voor huizen heeft. (Geloof het of niet, maar we hebben met erg veel plezier negen jaar in een huis in een afgelegen dorp gewoond, dat ze alleen van buiten had gezien voordat we het kochten.) Anderzijds, ik geloof ook niet in eindeloos kijken en zoeken (behalve als je misschien bent gepensioneerd). Ik ken iemand die meer dan tachtig huizen heeft bekeken, om uiteindelijk de tweede te kopen die hij had gezien. Zinloos dus. En dan?

Doorgestreepte vraagprijs: Je wilt (natuurlijk) de vraagprijs niet betalen en er moet dus onderhandeld worden. In ons geval ging dat zo: Fred Eekhof stelde met de makelaar van de verkoper een voorlopig koopcontract op, met daarin o.a. de vraagprijs. Dat werd ons toegefaxed -we waren al lang terug in Nederland- en je stuurt het terug met een doorgestreepte vraagprijs en daarnaast de prijs die jij wilt betalen. Het geheel wordt weer geparafeeerd en je faxt het terug. Dat gaat net zo lang over en weer door totdat beide partijen accoord zijn en de koop dus rond is. Openen van een bankrekening is simpel: Er wordt een schema afgesproken voor wat betreft aanbetaling en overdracht. Voor dat eerste heb je een bankrekening nodig en voor het tweede ook, plus een jurist. Het notariaat zoals wij dat in Nederland kennen, is hier onbekend. Dat geldt omgekeerd voor het aantal juristen en het aantal specialismen dat men hanteert. Het openen van een bankrekening is simpel, hoewel het aantal soorten rekeningen zeer uiteen loopt; daarmee moet rekening worden gehouden, zeker voor wat betreft penalties en dat soort zaken. Die variatie geldt ook voor het aantal banken in de V.S. Als je van huis uit gewend bent aan de ABN Amro, Rabo, ING, SBS en misschien nog een of twee andere, dan is de hoeveelheid banken hier overweldigend. Want welke kies je? Ik maakte het voor ons simpel: ik vroeg Fred waar hij bankierde en wat goed genoeg was voor hem, was -en is- goed genoeg voor mij.  Daarnaast hebben de meesten onder ons een hypotheek nodig. Ook daarbij heeft Fred ons geassisteerd en de mogelijkheden lijken op de Nederlandse. De ondertekening van de aktes vindt plaats bij de overdracht, met één kardinaal verschil ten aanzien van de Nederlandse gebruiken: het aantal hand-tekeningen. Ik raad iedereen aan die deze procedure gaat doormaken, om of aansluitend fysiotherapie op de onderarm te laten toepassen, of de arm die wordt gebruikt voor ondertekenen twee dagen rust te gunnen in een mitella. Het is niet normaal. En wat of waarvoor we allemaal hebben getekend..... Maar ook hier, ik voelde me com-fortabel met onze "lawyer". Een pieterpeuterig, nauwgezet en minutieus figuur; een type waaraan je je in alle andere omstandigheden kapot ergert, maar dat je bejubelt als je een groot deel van je spaarcenten via hem afdraagt aan mensen die je nog nooit hebt gezien (de verkopers van het huis in ons geval). 

Vel over de oren: 

Les 6: Gefeli-citeerd, je hebt een huis en daar heb je een hoop geld, direkt (via een bank-cheque) en indirect (via de hypotheek-verlener) in gestoken. Nou moet je dat huis dus goed verzekeren, want er kunnen in Zuid Florida allerlei verve-lende dingen mee gebeuren: een orkaan kan het verwoesten, grond-, en hemel-water kunnen het veranderen in een zwembad dat je altijd wel wilde, maar niet zo, en bedenk verder maar welk verdriet het jouwe kan worden. (Om je dat bedenken te besparen kan je ook alleen luisteren naar een verzeke-ringsagent of zijn prospectus doorlezen, met als mogelijk resultaat dat je van alles afziet en in Nederland blijft wonen, waar je alleen kan verdrinken als er een dijk doorbreekt.) Ook hier -het wordt monotoon- zoek en vindt een tussen-persoon waarin je vertrouwen hebt en waarvan je denkt (hoopt) dat ie je niet het vel over de oren haalt. Ja, ze zijn er zeker; wij hebben  er ook een; dank zij Fred..... 

Een beetje bijkomen: Okay, waar staan we? We hebben een bankrekening,  een huis, een hypotheek en opstal-verzekering. Maartje en ik hadden besloten dat we medio augustus naar Ft. Lauderdale gingen verhuizen. Het huis zou worden overgedragen op de 16e, we zouden de laatste twee weken van augustus vanuit een hotel in de buurt alle resterende zaken (ik kom hierop terug) verder regelen, het huis zou in die tijd worden geschilderd en schoon-gemaakt, onze inboedel zou op 31 augustus worden afgeleverd en ik zou op 15 september gaan werken.  We zouden dus de eerste helft van sep-tember nog een beetje kunnen bij-komen. Keurig gepland toch? 

Edoch......

Splinternieuwe apparatuur: De zaken die we onder andere "nog even" moesten regelen: aansluiting op het water en op de electriciteit. Daarnaast wil je kunnen telefoneren, moet je tenminste één auto hebben (neen, we hebben geen trams, treinen of bussen zoals in Nederland) en moet alle apparatuur, die alleen functioneert als je er een stekker voor in een stopcontact moet steken (en dat is veel meer dan u zo denkt!), splinternieuw worden aangeschaft. Maar het belang-rijkste om te regelen: rijbewijzen en Social Security cards! In Amerika is het rijbewijs niet alleen het bewijs dat je een auto mag besturen -ook hier kom ik op terug- maar je wordt om allerlei redenen gevraagd om jezelf te identificeren middels zo'n ding. Een cheque uitschrijven zonder rijbewijs kan, maar om diezelfde cheque als betaling geaccepteerd te krijgen door je leverancier zonder rijbewijs....vergeet 't.  Dus... 

Rijbewijs; fluit van een cent:

 Les 7: Regel zo snel mogelijk je rijbewijs! Kijk in de "Yellow Pages" (Gouden Gids in het Nederlands) of informeer bij wie dan ook waar een rijbewijzen-bureau is en zorg dat je zo'n ding krijgt. Moeilijk? Een fluit van een cent! De vervanging van het verkleinwoord geeft de makkelijk-heidsgraad aan. Algemeen geldt, dat in een omgeving waar de minste mensen wonen de bureaus ook het minst druk zijn. Logisch natuurlijk, maar er zijn zoveel logische dingen waaraan je niet altijd denkt. Dus: haal een boekje met verkeersregels en -borden bij het bureau en lees dat een avondje goed door. De volgende dag ga je terug en je zegt dat je rij examen wil doen, theorie en praktijk. De theorie doe je middels een multiple choice systeem en je mag een aantal fouten maken. Als je, zoals Maartje en ik, samen gaat dan mag er tijdens het theorie examen niet worden gepraat. Punt één, het maakt je examen ongeldig en punt twee, je ontloopt de doodstraf ermee. Tenminste, zo kijken die mensen als ze je waarschuwen voor dat eventuele gepraat onder de les. (Nou helpen ze je tegenwoordig ook in Florida om zeep middels een spuitje, in plaats van op zo'n stoel, dus dat scheelt wel weer, maar toch...). Nogmaals, het is een eenvoudig examen. Als je me niet gelooft kijk dan maar wat er op de weg rijdt: dat heeft het allemaal gehaald! Het praktisch deel ("afrijden") is naar Nederlandse begrippen misdadig en dus onverantwoord simpel. Maartje en ik zijn de weg niet opgeweest. We  moesten op een groot parkeerterrein examen doen en dat bestond uit: auto keren op een nagebootst stuk weg, tussen een stel van die oranje verkeersmarkers doorlaveren, parkeren, achteruitrijden en nog wat van die doorsnee bewegingen. In nog geen tien minuten is het gebeurd. Als je dat vrijwel goed gedaan hebt, ga je weer naar binnen er wordt een foto gemaakt, je wacht nog vijf minuten en je hebt je rijbewijs. Fantastisch of niet? 

In Zuid Florida kan men niet autorijden. Punt. Uitroepteken: Maaarr....

Les 8: Zoals uit het voorgaande, niet overdreven stukje proza duidelijk geworden moet zijn: als je deze procedure hebt doorstaan dan betekent dat dus automatisch -als je niet begenadigd bent met de degelijke, ingeramde rijstijl van de Nederlander- dat je niet kan auto rijden. En dat blijkt dus ook: in Zuid Florida kan men niet autorijden. Punt. Uitroepteken. Een paar voorbeelden: Inhalen: wij zijn ons hele leven gewend geweest om links in te halen. Formeel heeft dat hier ook de voorkeur, maar niemand doet het. Koppel daaraan een volledige minachting voor de maximale snelheden, die je je binnen de kortste keren uit zelfbehoud ook eigen maakt, en je ziet wat er gebeurt: auto's spuiten je links en rechts voorbij en ze zitten altijd in de dode hoek van je spiegels als je zelf van richting zou willen veranderen. U zijt gewaarschuwd! Richtingaanwijzers: om enige spanning te houden in het overigens saaie autorijden, gebruikt men die uit overtuiging niet. Vreemd eigenlijk, want Amerikanen zijn zeer gebruiksbewust in de zin dat als ze voor iets hebben betaald, het ook moet funktioneren en gebruikt moet kunnen worden. Het ongebruik van richting-aanwijzers bevestigt de uitzondering op de regel. Dus creër een soort instinct waardoor je gaat aanvoelen wat die andere berijder gaat doen, want anders heb je geen leven. Snijden: standaard gebruik van de weg. Immers, men moet vooruit en om vooruit te kunnen benut je elke vrije plek asfalt of beton. Hoe dat de levenskansen of de harttoestand van de medegebruiker van dat oppervlak beïnvloedt.....och, geen idee, maar is dat belangrijk? Formule I verslaafden onder u begrijpen wat ik bedoel als ik ter illustratie refereer aan wat Michael Schumacher vlak na de start van de Grand Prix van Duitsland in Hockenheim uithaalde, toen hij zijn wagen dwars over de baan smeet en daardoor van de weg werd gereden door Fisichella, de man achter hem, die dus niet tijdig kon remmen, waardoor het duo gezamenlijk gekreukeld van de baan ging. Overeenkomst met de autorijder in Zuid Florida: de domme overtuiging dat de hele weg van en voor jou is. Verschil met die autorijder: Schumacher kan wel heel goed autorijden. (Maar stom blijft het....) 
Ik kan verder gaan met voorbeelden, maar ik ga dan misschien ongeloofwaardig lijken in de ogen van de lezer van dit sombere deel van het epistel en dat zou ik betreuren. De voor mij nu nog onbekende lezer zal wellicht ooit uit die toestand van anonimiteit treden met de mededeling dat zij of hij mijn opmerkingen ter harte heeft genomen, waardoor ik haar of zijn leven heb gered. Men zal mij daarvoor hopelijk erkentelijkheid tonen middels een glas (of twee) pils. 

Onontbeerlijk stukje papier:

 Les 9: De Social Security Card. Een onontbeerlijk stukje papier met je naam en een nummer. Dat nummer, je "social" zoals de Amerikaan, die gek is op afkortingen, het noemt is een registratie nummer. Het is enigszins te vergelijken met het Nederlandse SoFi-nummer, maar de aanwending van de Amerikaanse variant gaat veel verder. Je wordt niet geacht het blauwe papiertje met "het" getal bij je te hebben, maar je wordt wel voortdurend naar je "social" gevraagd. Je wordt ook niet geacht het dan af te geven, maar als je dat niet doet kom je ook geen stap verder in welk proces je ook zit. Kortom, ik ben na een jaar V.S. nog steeds één brok wandelende onzekerheid voor wat betreft de mystiek van de "social". U heeft inmiddels echter wel begrepen dat het ding onontbeerlijk is, dus  zorg zo snel mogelijk er een te krijgen. Waar? Check wederom de "Yellow Pages" en kijk onder "Social Security". Ga er heen, vul een formulier in, ga zitten wachten totdat je wordt opge-roepen en na ongeveer een week heb je het ding thuis. 

Ik ben enigszins afgedwaald, want ik moet alle Nuts-toestanden (water, stroom etc.) nog bespreken.   Simpel en recht voor de raap: Okay, 

Les 10: Voor bijna alle faciliteiten waarvan u gebruik wilt maken geldt het volgende: iedereen vindt het vreselijk aardig en interessant dat u als Nederlander Zuid Florida vereert met uw blijvende aan-wezigheid, maar hoe is het met de centen???? Ter illustratie: in Nederland bel je het gas- en/of electriciteitsbedrijf om te worden aangesloten en je krijgt gas en stroom. Je belt de gemeente (?) om water uit je kranen te krijgen en je belt de PTT voor je telefoonaansluitingen. Met een beetje geluk regel je dat allemaal in ongeveer een half uur. Wij Nederlanders gaan er (nog) van uit dat iedereen gewoon zijn rekeningen betaalt en doe je dat niet dan wordt je, na een of meerdere aanmaningen, afgesloten. Simpel en recht voor de raap. Handicap als buitenlander: In Zuid Florida (Amerika?) ligt dat anders. Men vertrouwt niemand. Ook simpel trouwens. Als binnenkomend buitenlander heb je dan ook nog de handicap dat je niet bestaat; tenminste in de zin dat nergens valt na te gaan of je in de loop der tijd een keurig recht financieel pad hebt bewandeld of dat je mensen tekort hebt gedaan. Conse-quentie? Je moet persoonlijk naar alle faciliteitsverschaffers toe om daar, natuurlijk, weer formulieren in te vullen en om borgsommen te storten. Troost: als je keurig daarna je rekeningen blijft betalen, dan krijg je na een of twee jaar de borgsommen weer terug, verhoogd met -in ons geval- 6% rente. En nu maar hopen dat zij dat niet vergeten, of belangrijker nog, dat wij dat niet vergeten.  

Geduldige lezer, ik hoop dat ik u een beeld heb gegeven van dingen waarmee de verse emigrant te maken krijgt. Er zijn natuurlijk nog meer oneigenaardigheden (in onze ogen) of dingen die specifiek voor uw nieuwe woongebied zijn. Die ontdekt u vanzelf wel. Ondanks het feit dat het tegendeel zou lijken, wijken veel proce-dures niet zo wezenlijk af van de Nederlandse.

Wij doen alles op de enig juiste manier: Natuurlijk, men regelt hier zaken op een andere wijze dan wij in Nederland gewend waren. Maar wees er van overtuigd dat een Amerikaan die in Nederland gaat wonen een soortgelijk verhaal kan vertellen. We zijn Nederlanders en dus doen wij alles op de enig juiste manier. We zijn niet gewend aan al die nieuwe voorwaarden en door de daarbijkomende gespannenheid stijgt ons kritiek niveau ook, etc. 

Altijd vakantie: Is het mij achteraf meegevallen? Ja, absoluut. Hebben we de eerste helft van september 1999 de geplande veertien dagen vakantie kunnen houden? Neen, absoluut niet dus. Maar ach, als je hier woont heb je toch altijd vakantie... denken je vrienden en familieleden in Nederland.       

GD 8/16/00