BOOKREVIEW/BOEKENWURM
De Zeven Reizen van de Jonge Lieve (De biografie van een VOC-schip,
1760—1781) door Hans Bonke, 1999 Uitgeverij Sun, ISBN 906168 659 8. De
geschiedenis van de VOC, de grootste handelsonderneming van haar tijd, is
spectaculair: muiterijen, schipbreuken, militaire expedities, diplomatieke
huzarenstukjes. Maar de geschiedenis van de VOC is ook gebouwd op routine
en
regelmaat. Dr. Hans Bonke, archeoloog en historicus, schreef de geschiedenis
van een zo’n retourschip, de Jonge Lieve: de bouw in 1760, de uitrusting, de
bemanningen, de zeven reizen (naar Kanton, Ceylon en Batavia), de ladingen,
de oplegging in 1781. Zo geeft hij een kompleet beeld van de dagelijkse
gang
van zaken binnen de VOC en op een VOC-schip. EXCERPT: De compagnie deed ieder
jaar een beroep op de regenten van de weeshuizen om weesjongens voor de Oost
te leveren. De werving, die op basis van vrijwilligheid gebeurde, leverde
altijd enkele tientallen kandidaten op. Op de Jonge Lieve voeren 29
weesjongens voor het eerst het zeegat uit. De wezen uit het
Aalmoezeniersweeshuis monsterden meestal aan als ‘jongen’, op een gage van f
5 per maand. De minimum leeftijd voor een scheepsjongen was 10 jaar.
De
wezen van het Burgerweeshuis hadden eerst een beroep geleerd en waren
daardoor ouder. Op de tweede reis werden merkwaardig genoeg drie jongens
uit
het Aalmoezeniersweeshuis aangenomen als busschieters, ervaren matrozen, op
gages van resp. f 11, f 12 en f 14. Het weeshuis schoot de uitrusting voor.
Soms werd extra gereedschap aangeschaft. De weesjongens tekenden een
schuldbrief van f 150 op naam van de regenten van het weeshuis. Voor een
scheepsjongen kwam dat neer op dertig maanden gage. Dit 217-bladzijden
tellende boekje met vele reprodukties van etsen is een aanwinst voor de
nautische verzamelaar en liefhebber van historische scheepvaart.
DE HUMOR LIGT OP STRAAT
"Why the boat was late leaving" or "How I survived Koninginnedag
in Amsterdam
2000"
I knew something was going on real big, when I checked into my Hotel late
friday night on the Dam straat in Amsterdam. Especially when the cab driver
dropped me off a block away, and said Good luck, Fella. I always heard that
the Queen’s birthday was to be a big celebration, but I was in Amsterdam to
start my Bike and Barge tour of North and South Holland. Eventually I fell
asleep, although there was a Kermis going on the Dam Square and it was quite
noisy. The following morning, I grabbed my suitcases and decided to walk
along the Damrak a short distance to the boat which was parked along the
Prince Hendrik Kade, normally a 15 minute walk. Well, I was attacked by a mob
of wall to wall people, dressed out in Oranje coming out of the Centraal
Station, singing, hooping and hollering, and me dragging two pieces of
luggage behind me going against the traffic. I got there an hour later,
exhausted, only to find out, that the barge could not leave that day because
of the bridges that would not go up. So I said to my self, OK Bob, you are an
Amsterdammer, enjoy the Festivities. I managed to make my way to
Rembrandtsplein.The activities there made Mardi Grass in Louisiana look like
a Kindergarden. The beer was flowing, the joints were smoking (and I do mean
"joints"). I got high just from the fumes. I made my way to the
Korte
Reguliersdwarsstraat to visit my favorite broodjes winkel Van Dobber, that
was a laugh, you couldn't get near the place. In front of the door there was
a tremendous party going on, so there it was that I discovered the" Oranje
shuffle", and I got caught in it all the way to the Vijzelstraat, you
can’t
walk, you get pushed all the way, with a beer in one hand and some strange
woman in the other while singing Oranje Boven, what a blast! I ended my
evening at my favorite pub, The Casablanca Cafe on the Zeedijk, where there
was an incredible party going on until the wee hours. It was ongelovige.
Somehow I managed to get back to the barge and sleep for a couple of hours
before we jumped on our bikes to start our tour with a Zwaare Kop, what an
experience. Would I do it again? You damn well better believe it. June for
the Euro 2000 Football Kampioon schap and another Bike and Barge Tour, this
time I am taking 24 Americans with me to introduce them to our Hollands
Strange Behaviors. I know that they will LOVE IT.